Wielka Brytania szykuje zmiany, które zmieniają zasady uzyskania stałego pobytu w UK. Nowy system „zasłużonego osiedlenia” wydłuży ścieżkę do ILR nawet do 15 lat.
Rząd Wielkiej Brytanii pracuje nad zmianami w systemie przyznawania prawa stałego pobytu – Indefinite Leave to Remain. Nowa koncepcja, określana jako Earned Settlement, ma odejść od jednolitej, pięcioletniej ścieżki i wprowadzić zróżnicowane okresy oczekiwania – od pięciu do piętnastu lat.
Jak opisuje Gazeta Wyborcza, migranci mieliby „zasłużyć” na stały pobyt, wykazując się odpowiednim wkładem w życie kraju, integracją, poziomem wynagrodzenia, wysokością składek National Insurance oraz długością zamieszkania w Zjednoczonym Królestwie. Szczegóły proponowanych kryteriów są obecnie przedmiotem konsultacji. W założeniach, standardowy okres wymagany do uzyskania ILR zostałby wydłużony z pięciu do dziesięciu lat. Krótsza ścieżka byłaby możliwa tylko dla osób spełniających określone warunki, takie jak wysokie dochody czy aktywność społeczna.
Najdłuższy, nawet piętnastoletni okres oczekiwania może dotyczyć osób zatrudnionych na stanowiskach niewymagających wykształcenia licencjackiego, w tym wielu pracowników opieki społecznej czy gorzej opłacanych zawodów wykwalifikowanych. Aby skrócić ten czas, wnioskodawcy musieliby wykazać się m.in. zaangażowaniem w życie lokalnej społeczności, na przykład poprzez wolontariat.
Proponowane zmiany mogą też oznaczać możliwość przyznania stałego pobytu z jednoczesnym zakazem korzystania ze środków publicznych, takich jak świadczenia socjalne czy wsparcie mieszkaniowe. W praktyce oznaczałoby to wprowadzenie różnych poziomów statusu osiedleńca. Wiele organizacji wnosi sprzeciw wobec planowanych rozwiązań, Reunite Families UK np. ostrzega, że ocenianie migrantów wyłącznie przez pryzmat finansowy jest nieludzkie i podważa sens polityki łączenia rodzin.
Zmiany mają dotyczyć wszystkich osób starających się o stały pobyt w Wielkiej Brytanii, w tym Polaków przybyłych po brexicie na podstawie wiz. Nie obejmą natomiast osób posiadających status w ramach EU Settlement Scheme.
Konsultacje w sprawie zmian potrwają do 12 lutego, a rząd planuje ogłoszenie nowych zasad w kwietniowym oświadczeniu imigracyjnym. Według danych cytowanych w tekście, w 2025 r. do Wielkiej Brytanii przez Kanał La Manche dotarło ponad 41 tys. osób, a imigracja netto w 2024 r. wyniosła 431 tys.
