W Anglii i Walii rozpoczął się nowy program, który umożliwia wcześniejsze zwalnianie skazanych z więzień. W pierwszym dniu działania tego programu, na wolność wyszło około 700 więźniów. Decyzja o wdrożeniu tej inicjatywy wynika z rosnącego problemu braku miejsc w zakładach karnych, z którym rząd zmaga się od kilku lat.
W ramach nowego programu, niektórzy skazani, którzy dotychczas musieli odbywać połowę swojej kary w więzieniu, będą mogli opuścić zakład karny już po odbyciu jednej trzeciej wyroku. Resztę kary będą odbywać pod nadzorem poza więzieniem. Program nie obejmuje jednak osób skazanych za najcięższe przestępstwa, takie jak gwałt, zabójstwo czy poważne przestępstwa seksualne wobec dzieci. Wykluczeni są również skazani na dożywocie oraz najgroźniejsi przestępcy.
Osoby wcześniej zwolnione z więzienia pozostają pod ścisłą kontrolą, noszą elektroniczne bransoletki i muszą stosować się do określonych warunków. Złamanie tych zasad może skutkować powrotem do więzienia. Minister sprawiedliwości Alex Norris zaznaczył, że wypuszczenie z więzienia nie oznacza pełnej wolności, a program ma pomóc w uniknięciu załamania systemu więziennictwa, który obecnie działa na granicy swoich możliwości.
Program spotkał się z mieszanymi reakcjami. Część społeczeństwa, w tym niektóre ofiary przestępstw, wyraża obawy co do bezpieczeństwa. BBC opublikowała rozmowy z kobietami, które obawiają się o swoje życie z powodu wcześniejszego zwolnienia ich byłych partnerów skazanych za przemoc. Opozycyjna Partia Konserwatywna krytykuje program, twierdząc, że stanowi on zagrożenie dla społeczeństwa i jest zniewagą dla ofiar przestępstw.
Jednocześnie przedstawiciele organizacji takich jak Unlock wyrażają poparcie dla programu, podkreślając znaczenie wsparcia w reintegracji zwolnionych przestępców ze społeczeństwem. Paula Harriot, szefowa Unlock, zaapelowała do rządu o zabezpieczenie środków na ten cel.
Rząd podkreśla, że program jest częścią szerszej strategii zarządzania systemem penitencjarnym, który odziedziczył po poprzednich gabinetach. Na koniec września zajętych było 98% miejsc w więzieniach, co wymusiło podjęcie działań mających na celu redukcję liczby osadzonych.
Warto zaznaczyć, że program nie jest powiązany z deportacją cudzoziemców, choć istnieje osobny program ERS (Early Removal Scheme), który od 2004 roku umożliwia wcześniejsze zwolnienie w celu deportacji. Nowy program ma objąć około 4,5 tys. skazanych do czerwca 2027 roku, a zwolnienia będą realizowane w dziesięciu grupach.
Podobne inicjatywy były już realizowane w latach 2023 i 2024, kiedy to programy wcześniejszego zwalniania więźniów wprowadzały różne rządy, w tym konserwatywny pod przywództwem Rishiego Sunaka oraz laburzystowski pod kierownictwem Keira Starmera.
