Jedna z największych tajemnic Stonehenge, dotycząca pochodzenia i transportu kamienia ołtarzowego, może zostać rozwikłana dzięki nowym badaniom. Dotychczas uważano, że monolit pochodzi z rejonu Orkadów w północno-wschodniej Szkocji, jednak nie było jasne, jak znalazł się w hrabstwie Wiltshire.
Badacze z Uniwersytetu Sheffield Hallam oraz Uniwersytetu Curtin w Australii sugerują, że kamień mógł zostać przetransportowany przez lodowiec do Doggerlandu, obszaru, który kiedyś łączył Wielką Brytanię z kontynentalną Europą. Doggerland został opuszczony i ostatecznie zalany przez wody Morza Północnego, co mogło mieć miejsce pod koniec ostatniej epoki lodowcowej.
Dr Remy Veness, współautor badań, podkreśla, że podnoszący się poziom mórz mógł skłonić ludzi do przetransportowania sześciotonowego bloku piaskowca do obecnej lokalizacji w Wielkiej Brytanii. Doggerland mógł odgrywać istotną rolę kulturową, zanim został zalany, co mogło wpływać na decyzje dotyczące transportu kamienia.
Według naukowców zmiany klimatyczne mogły być impulsem do dwukrotnego przenoszenia kamienia: najpierw, aby uratować go przed zalaniem, a następnie do jego ostatecznego umiejscowienia. Badania sugerują, że kamień mógł być transportowany z Doggerlandu w okolice Berkshire Ridgeway, uznawanej za najstarszą drogę w Europie, co mogło ułatwić jego dalszy transport na południe Anglii.
Dr Anthony Clarke, inny współautor badania, zaznacza, że nie istniały bezpośrednie szlaki lodowcowe łączące Szkocję z południową Anglią, co wyklucza naturalny transport kamienia całą trasą. Wskazuje to na celowe i zaplanowane działanie podczas przemieszczania monolitu.
Eksperci podkreślają, że przemieszczanie tak dużego głazu wymagało wysokiego poziomu organizacji i współpracy w społecznościach neolitycznych. Przyszłe badania mają na celu dokładne ustalenie miejsca pochodzenia kamienia w północno-wschodniej Szkocji oraz odtworzenie tras transportu wykorzystywanych przez prehistoryczne społeczności.
Artykuł zatytułowany „From Highlands To Henge: Refining The Provenance And Transport Pathways Of Stonehenge’s Altar Stone” został opublikowany w „Journal of Quaternary Science”.
