Trzecia edycja wydarzenia „Wielka Polska Mapa Szkocji – Łączy Nas Mapa”, odbyła się 31 maja w Eddleston w Szkocji. W spotkaniu wzięło udział kilka tysięcy osób z różnych części Szkocji. Były atrakcje dla dzieci, warsztaty, muzyka, sport, spotkania autorskie, rozmowy o emigracji i zdrowiu psychicznym, a także występ prof. Jana Bralczyka z Michałem Ogórkiem.
W niedzielę 31 maja okolice Barony Castle Hotel w Eddleston zamieniły się w jedno z największych polonijnych miejsc spotkań w Szkocji. Przy Wielkiej Polskiej Mapie Szkocji odbyła się trzecia edycja wydarzenia „Dzień Dziecka – Łączy Nas MAPA”, organizowanego przez Fundację MAPA i Polską Szkołę Koniczynka w Peebles.
W przygotowanie wydarzenia zaangażowały się także Stowarzyszenie EDUS, szkoły polonijne z różnych regionów Szkocji, organizacje społeczne, partnerzy, sponsorzy oraz wolontariusze. Impreza trwała od godziny 12.00 do 18.00, była otwarta i bezpłatna.
Przez sześć godzin teren przy Mapie odwiedzały polskie rodziny mieszkające w różnych częściach Szkocji. Według organizatorów w tegorocznej edycji wzięło udział kilka tysięcy osób. Skala frekwencji pokazała, że „Łączy Nas MAPA” stało się wydarzeniem, które wykracza poza zwykły piknik. To już stały punkt w kalendarzu szkockiej Polonii.
Miejsce, które samo opowiada historię
Miejsce wydarzenia ma szczególne znaczenie. Wielka Polska Mapa Szkocji znajduje się na terenie Barony Castle Hotel w Eddleston, niedaleko Peebles. To ogromny, betonowy, trójwymiarowy model Szkocji, na którym odwzorowano ukształtowanie terenu, góry, jeziora i wyspy.
Mapa ma około 50 na 40 metrów i jest uznawana za jeden z największych modeli topograficznych tego typu na świecie. Powstała w latach 70. XX wieku z inicjatywy Jana Tomasika, byłego żołnierza 1 Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka i właściciela Barony Castle. Przy jej budowie pracowali polscy kartografowie i studenci.
Dziś to nie tylko niezwykły obiekt historyczny i turystyczny. Dla wielu Polaków w Szkocji Mapa jest miejscem symbolicznym. Przypomina o wojennej historii, o polskiej obecności w tym kraju i o więziach, które przez dekady łączyły Polaków ze Szkocją.
Warsztaty prowadził między innymi Beetroots, edynburski kolektyw artystyczno-społeczny tworzony przez Martę Adamowicz i Roberta Motykę. Ich zajęcia zachęcały dzieci do pracy wyobraźni, eksperymentowania i wspólnej zabawy.
W programie znalazły się także projekcje filmowe przygotowane przez Borscht. Osobną atrakcją była gra terenowa wokół Wielkiej Polskiej Mapy Szkocji. Przygotowali ją harcerze z Edynburga. Uczestnicy mogli dzięki niej poznać historię miejsca, sprawdzić swoją wiedzę i współpracować w grupach.
Wydarzenie miało także mocny akcent sportowy. Zajęcia piłkarskie prowadzili zawodnicy Polonii Glasgow, a treningi przygotował Punisher Kickboxing. Dla wielu dzieci była to okazja, by spróbować czegoś nowego i spędzić czas aktywnie.
Duże zainteresowanie wzbudzał również obóz Drużyny Wojów Świętosławy – Storrada Hird. Pokazy i prezentacje przybliżały elementy historii oraz codziennego życia dawnych wojowników. Była to jedna z tych atrakcji, które zatrzymywały przy sobie zarówno dzieci, jak i dorosłych.
Książki, fotografia i spotkania z autorami
Na miejscu pojawiły się stoiska organizacji i instytucji działających na rzecz polskiej społeczności. Wśród wystawców były między innymi Polska Księgarnia oraz Centrum Pomocy Rodzinie. W części literackiej odbyły się spotkania autorskie z Wojciechem Filaberem, Kingą Langley oraz Maciejem Kowalkowskim. Rozmowy dotyczyły książek, historii i doświadczeń Polaków mieszkających poza granicami państwa.
Uczestnicy mogli zobaczyć także wystawę fotografii Łukasza Kowalonka. Zdjęcia pokazywały życie Polonii oraz szkocki krajobraz.
Prof. Jan Bralczyk i Michał Ogórek przy Mapie
Jednym z najważniejszych punktów programu dla dorosłych było spotkanie prof. Jana Bralczyka z Michałem Ogórkiem. Rozmowa przyciągnęła liczną publiczność.
Wydarzenie dało okazję do refleksji nad językiem, kulturą i współczesnym życiem społecznym. W miejscu tak silnie związanym z polską historią w Szkocji rozmowa o języku miała dodatkowy wymiar. Pokazywała, że polskość za granicą to nie tylko wspomnienie i tradycja, ale także codzienna praktyka – w domu, szkole, rodzinie i lokalnej społeczności.
Między Polską a Szkocją – jak nie zgubić siebie
W programie znalazło się również spotkanie z Rafałem Kolarym, psychologiem British Psychological Society i psychoterapeutą British Association for Counselling and Psychotherapy. Rozmowa odbyła się pod hasłem „Między Polską a Szkocją – jak nie zgubić siebie”. Wzięła w niej udział także dr Lucyna Kirwil.
Tematem była emigracja widziana od strony emocji i codziennego życia. Rozmawiano o zdrowiu psychicznym, relacjach, rodzinie, dzieciach wychowujących się poza Polską i o tym, jak radzić sobie z życiem daleko od domu.
To ważny element całego wydarzenia. „Łączy Nas MAPA” nie ograniczyło się do rodzinnego festynu. Obok zabawy, muzyki i atrakcji dla dzieci pojawiła się przestrzeń do rozmowy o sprawach, które dotyczą wielu polskich rodzin mieszkających w Szkocji.
Nie zabrakło także jedzenia. Na gości czekały polskie potrawy i przekąski. Działała również restauracja hotelowa, która serwowała dania dla odwiedzających teren wydarzenia. W Eddleston pojawili się również przedstawiciele polskich instytucji państwowych. W wydarzeniu uczestniczył Konsul Generalny RP w Edynburgu oraz Anna Kniaz, przedstawicielka Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP.
Trzecia edycja „Dnia Dziecka – Łączy Nas MAPA” pokazała, że wokół Wielkiej Polskiej Mapy Szkocji powstało coś więcej niż doroczne wydarzenie. To społeczność ludzi, którzy chcą działać razem – dla dzieci, rodzin, języka, pamięci i polskiej obecności w Szkocji.
„Łączy Nas MAPA” przypomina, że polonijna wspólnota nie buduje się sama. Powstaje z czasu, energii i pracy konkretnych osób. W Eddleston było to widać bardzo wyraźnie – w dzieciach biegających przy Mapie, w rodzinach spędzających razem dzień, w rozmowach prowadzonych pod sceną i w ludziach, którzy po raz kolejny zrobili coś dla innych.
Materiały organizatorów
