Wielka Brytania oferuje program pomocy dla osób, które chcą dobrowolnie powrócić do swojego kraju pochodzenia. Voluntary Returns Service, zarządzany przez brytyjskie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, skierowany jest do osób przebywających na Wyspach bez ważnego statusu pobytowego. Program ten zapewnia nie tylko organizację podróży, ale również wsparcie finansowe do wysokości £3 000. Jednakże korzystanie z tej pomocy wiąże się z poważnymi konsekwencjami.
Zgodnie z wytycznymi Home Office, program jest dostępny dla osób przebywających w Wielkiej Brytanii nielegalnie lub tych, które przekroczyły dozwolony czas pobytu. Dotyczy to m.in. osób, które nie uzyskały statusu osiedlonego w ramach EU Settlement Scheme, tych, którym wygasła wiza, osób wycofujących wnioski o przedłużenie pobytu czy azyl, a także ofiar współczesnego niewolnictwa bez ważnego zezwolenia na pobyt. Program obejmuje również członków rodzin osób deportowanych w ramach Facilitated Return Scheme, czyli osób skazanych przez sąd w UK lub za granicą.
Warto podkreślić, że program nie jest dostępny dla Polaków posiadających uregulowany status, takich jak settled status czy ważna wiza pracownicza. Nie mogą z niego skorzystać również osoby objęte policyjnym dochodzeniem, przebywające w areszcie czy skazane na karę więzienia powyżej 12 miesięcy.
Osoby, które zakwalifikują się do programu, mogą liczyć na pomoc w organizacji podróży do Polski, w tym zakup biletu lotniczego oraz pomoc w uzyskaniu paszportu lub tymczasowego dokumentu podróży. Dodatkowo, możliwe jest uzyskanie wsparcia finansowego do £3 000. Kwota ta jest wypłacana na specjalną kartę przedpłaconą i może być przeznaczona na reintegrację, wynajem mieszkania, znalezienie pracy lub rozpoczęcie działalności gospodarczej po powrocie.
Pełna kwota finansowego wsparcia jest jednak zarezerwowana dla osób spełniających dodatkowe kryteria wrażliwości lub powracających do krajów rozwijających się. W szczególnych przypadkach, takich jak osoby w kryzysie bezdomności, rodziny z dziećmi, osoby wymagające opieki medycznej lub ofiary handlu ludźmi, pomoc gotówkowa może być dostępna również dla obywateli państw europejskich.
Wytyczne Home Office z października 2026 roku ostrzegają, że skorzystanie z programu wiąże się z zakazem ponownego wjazdu do Wielkiej Brytanii, który może trwać od 2 do 5 lat. Zakaz ten zostaje wpisany do brytyjskiego systemu imigracyjnego. Okres zakazu zależy od okoliczności powrotu: 1 rok dla osób opuszczających kraj na własny koszt, 2 lata w przypadku powrotu na koszt brytyjskiego podatnika w wyznaczonym terminie, 5 lat dla tych, którzy skorzystali z finansowanego powrotu po upływie wyznaczonego terminu. W przypadku przymusowej deportacji lub fałszywych danych we wniosku wizowym, zakaz może wynieść 10 lat.
Przed złożeniem wniosku zaleca się konsultację z licencjonowanym doradcą imigracyjnym, zwłaszcza jeśli w Wielkiej Brytanii pozostaje bliska rodzina. Zgłoszenia do programu można składać online przez portal GOV.UK lub telefonicznie pod specjalnym numerem Home Office. Ambasada RP w Londynie przypomina, że program jest całkowicie brytyjski i nie pośredniczy w decyzjach Home Office, choć oferuje pomoc konsularną w wydaniu niezbędnych dokumentów.
